Gaatjes in melktanden: moet dat behandeld worden?

Ja, ook een gaatje in een melktand moet aandacht krijgen, maar dat betekent niet altijd boren en vullen. Een beginnend gaatje kan vaak stoppen door beter poetsen, minder suiker en extra fluoride; een dieper gaatje heeft soms een vulling of een kroontje nodig. Tot 18 jaar vergoedt de basisverzekering de behandeling, zonder eigen risico.

Waarom zijn melktanden belangrijk?

Melktanden zijn nodig om te bijten, kauwen, praten en slikken. Ze hebben ook invloed op hoe het gezicht en de kaken groeien. En ze spelen een belangrijke rol bij de ontwikkeling van het blijvende gebit.

Een kind wisselt zijn melkgebit tussen ongeveer 6 en 13 jaar. Sommige melkkiezen blijven dus nog jaren in de mond. Een gaatje in zo’n kies kan in die tijd veel last geven.

Wat gebeurt er als u een gaatje niet laat behandelen?

Een gaatje dat doorgaat, wordt groter en dieper. Dat kan pijn doen. Een kind eet dan slechter, voelt zich niet lekker of slaapt minder goed. Een diep gaatje kan ook tot een ontsteking leiden.

Gaat een melkkies te vroeg verloren, dan is er vaak te weinig ruimte voor de blijvende kies. Daarom adviseert ook de KNMT om gaatjes in het melkgebit te laten behandelen.

Hoe ontstaan gaatjes in melktanden?

Gaatjes ontstaan door zuren die bacteriën in tandplak maken van suikers. Die zuren maken het glazuur zacht. Eerst ziet u een witte vlek. Gaat het proces door, dan ontstaat er een gaatje. Speeksel en fluoride uit tandpasta kunnen beginnende schade weer herstellen.

Veelvoorkomende oorzaken zijn:

• vaak eten of drinken, vooral iets zoets;
• een zuigfles of beker met melk, sap of siroop, zeker in bed of ’s nachts;
• niet goed of niet elke dag poetsen;
• tandpasta met te weinig fluoride voor de leeftijd van het kind.

Welke behandelingen zijn er voor gaatjes in melktanden?

De tandarts kiest de behandeling op basis van de diepte en de plek van het gaatje. Ook telt mee hoe lang de tand nog blijft en wat uw kind aankan. De tandarts bespreekt de mogelijkheden met u en uw kind, en u beslist samen.

De richtlijn voor mondzorg bij kinderen noemt deze behandelingen:

• Fluoridelak. De tandarts strijkt extra fluoride op de plek. Het glazuur wordt daardoor weer harder. Soms gebeurt dit een paar keer.
• Niet-restauratieve behandeling (NRCT). Het gaatje wordt niet gevuld, maar heel goed schoongehouden met poetsen en fluoride. Soms slijpt de tandarts het gaatje iets bij, zodat de tandenborstel erbij kan. De tandarts houdt het gaatje daarna goed in de gaten. Bij een melktand die bijna gaat wisselen, raadt de richtlijn deze behandeling aan.
• Een vulling. De tandarts herstelt de tand met kunsthars of cement. Dat kan soms zonder boren en verdoving, of op de gewone manier met verdoving.
• Een Hallkroon. Dit is een voorgevormd, dun metalen kapje dat over de melkkies wordt gezet. Het gaatje stopt dan en de kies is beschermd. Een Hallkroon kan alleen bij melkkiezen.

Bij kiezen die doorbreken kan de tandarts ook sealen. Dat is een beschermend laagje op de kies. Het gebeurt alleen als beter poetsen en fluoridelak niet genoeg helpen.

Bij elke behandeling blijven thuis poetsen en minder suiker de basis. Zonder dat komen er nieuwe gaatjes bij. Volgens de richtlijn zijn behandelingen zonder vullen vooral geschikt voor jonge en angstige kinderen. Is uw kind bang, lees dan uw kind is bang voor de tandarts: wat helpt?

Wat kost de behandeling van een gaatje bij een kind?

Voor kinderen tot 18 jaar vergoedt de basisverzekering onder meer vullingen, fluoride, sealen, verdoving en röntgenfoto’s. Er is geen eigen risico en geen eigen bijdrage. De praktijk declareert de kosten bij de zorgverzekeraar.

Ter informatie, de maximumtarieven van de NZa voor 2026:

• fluoridebehandeling: € 18,75 per kaak (code M40)
• vulling op één vlak: € 60,01 (code V91), op twee vlakken: € 78,77 (code V92)
• sealen van de eerste kies: € 33,76 (code V30), elke volgende kies in dezelfde afspraak: € 18,75 (code V35)
• plaatselijke verdoving: € 18,75 (code A10)

Kronen vallen voor kinderen maar in een paar situaties onder de basisverzekering. Vraag bij een kroontje daarom vooraf of het vergoed wordt. Meer leest u bij tarieven en betalen.

Hoe voorkomt u gaatjes in melktanden?

Met goed poetsen en een vast eetritme voorkomt u de meeste gaatjes. Bij weinig suiker en zorgvuldig poetsen kan ieder gebit gaaf blijven.

• Poets vanaf het eerste tandje twee keer per dag met fluoridetandpasta die past bij de leeftijd. Lees hoe in tanden poetsen bij kinderen.
• Poets ’s avonds na, de hele basisschooltijd.
• Beperk eten en drinken tot maximaal 5 keer per dag tot en met 4 jaar, en maximaal 7 keer per dag vanaf 5 jaar. Lees meer in tandvriendelijk eten en drinken.
• Gebruik vanaf 9 maanden een beker zonder tuit in plaats van een zuigfles. Na het laatste poetsen geeft u alleen water.
• Ga met uw kind regelmatig naar de tandarts, vanaf het eerste tandje.

Wanneer belt u de tandarts?

Maak een afspraak zodra u iets ziet wat op een gaatje lijkt. Denk aan witte of bruine plekjes, zwarte putjes in de kiezen, of klachten bij eten of drinken.

Heeft uw kind veel pijn, een dikke wang of koorts? Bel dan dezelfde dag. Buiten werktijd leest u op de pagina spoedhulp wat u kunt doen. Hoe wij controles bij kinderen aanpakken, leest u op met uw kind naar de tandarts.