Een kind dat bang is voor de tandarts, heeft vooral rust, tijd en duidelijkheid nodig. Bereid uw kind kort en eerlijk voor, gebruik geen woorden als pijn of prik, blijf zelf rustig en begin met korte bezoeken zonder behandeling. Blijft de angst groot, dan kan de tandarts verwijzen naar extra hulp.
Waarom is mijn kind bang voor de tandarts?
Angst voor de tandarts kan verschillende oorzaken hebben. Veel kinderen vinden nieuwe en onbekende dingen spannend: de grote stoel, de lamp, de geluiden. Soms heeft een kind eerder pijn gehad, bijvoorbeeld door een gaatje. Ook verhalen van anderen of de spanning van een ouder spelen mee.
Bang zijn bij de tandarts hoort voor veel kinderen bij een nieuwe ervaring. Met een rustige aanpak wordt het vaak minder.
Hoe bereidt u uw kind voor?
Goed voorbereiden betekent: kort, eerlijk en rustig. Deze stappen helpen:
- Vertel het niet te vroeg. Bij jonge kinderen is de dag zelf of de dag ervoor genoeg. Zo heeft uw kind geen dagen om zich zorgen te maken.
- Leg eenvoudig uit wat er gebeurt. Bijvoorbeeld: de tandarts kijkt met een lampje en een spiegeltje of je tanden gezond zijn.
- Oefen thuis. Speel samen tandartsje. Laat uw kind de mond wijd opendoen en tel samen de tandjes. Een prentenboek over de tandarts kan ook helpen.
- Kies een goed moment. Plan de afspraak als uw kind uitgerust is en geen honger heeft.
- Neem uw kind mee naar uw eigen controle. Dan ziet het dat er niets ergs gebeurt.
Wat zegt u beter niet tegen uw kind?
Sommige woorden maken angst groter, ook als u het goed bedoelt. Let op deze dingen:
- Gebruik geen woorden als pijn, prik, boren of trekken. Ook niet in een geruststellende zin, want uw kind hoort dan toch het woord pijn.
- Gebruik de tandarts nooit als dreigement, bijvoorbeeld bij snoepen of niet willen poetsen.
- Beloof niets wat u niet zeker weet, zoals dat er helemaal niets gaat gebeuren.
- Vertel geen nare ervaringen van uzelf waar uw kind bij is.
Wat doet u zelf tijdens het bezoek?
Uw eigen rust helpt uw kind. Kinderen nemen spanning van hun ouders snel over. Zo helpt u tijdens het bezoek:
- Praat met een gewone, vriendelijke stem en blijf rustig zitten.
- Laat de tandarts het woord doen. Als twee mensen tegelijk praten, wordt het onrustig.
- Prijs uw kind voor elke kleine stap. Alleen de mond opendoen is al een stap.
- Beloon met aandacht of iets leuks samen, liever niet met snoep.
Wat is de rol van de tandarts?
De tandarts past het tempo aan aan uw kind. Bij kinderen werken tandartsen vaak in kleine stappen: eerst vertellen wat er gaat gebeuren, dan laten zien en pas daarna doen. Zo weet uw kind steeds wat er komt.
Bij een eerste bezoek gaat het vooral om wennen. Uw kind mag de stoel, de lamp en het spiegeltje zien. Lukt kijken in de mond nog niet, dan is dat geen probleem. Lees meer in vanaf welke leeftijd gaat uw kind naar de tandarts?
Ook bij een behandeling is er ruimte voor een rustige aanpak. Bij een gaatje in een melktand is boren niet altijd nodig. De richtlijn voor mondzorg bij kinderen noemt behandelingen zonder vullen, zoals fluoridelak of het gaatje goed schoonhouden. Die zijn vooral geschikt voor jonge en angstige kinderen. Lees meer in gaatjes in melktanden.
Hoe wij met kinderen werken, leest u op met uw kind naar de tandarts. Op de pagina bang voor de tandarts staat hoe wij omgaan met patiënten die het spannend vinden.
Wanneer is extra hulp nodig?
Soms blijft een kind heel bang, ook na een paar rustige bezoeken. Of een behandeling lukt niet, terwijl die wel nodig is. Dan kan de tandarts uw kind verwijzen naar een mondzorgverlener die veel met kinderen werkt.
Bij heel ernstige angst, waardoor gewone tandartszorg niet lukt, kan een centrum voor bijzondere tandheelkunde helpen. Die zorg kan dan onder de basisverzekering vallen. De behandelaar moet daarvoor wel vooraf toestemming vragen aan de zorgverzekeraar. Bespreek met de tandarts of dat voor uw kind zinvol is.
Hoe voorkomt u dat de angst groeit?
Vroeg en regelmatig gaan helpt om angst te voorkomen. Rustige bezoeken zonder klachten bouwen vertrouwen op. Deze gewoontes helpen:
- Ga al met uw kind naar de tandarts vanaf het eerste tandje.
- Houd het gebit gezond met goed poetsen. Een kind zonder gaatjes hoeft minder vaak behandeld te worden. Lees hoe in tanden poetsen bij kinderen.
- Maak van poetsen iets gewoons, net als handen wassen.
Vragen die patiënten vaak stellen
Moet ik mijn kind vertellen dat het geen pijn doet?
Liever niet. Uw kind hoort dan toch het woord pijn. Zeg liever dat de tandarts met een lampje en een spiegeltje naar de tandjes gaat kijken.
Wat als mijn kind niet wil meewerken?
Dwing niets. Een bezoek dat rustig stopt en later opnieuw begint, is beter dan een nare ervaring. Spreek met de tandarts af hoe u in kleine stappen verder gaat.
Kan de angst van mijn kind door mijn eigen angst komen?
Dat kan. Kinderen nemen spanning van hun ouders snel over. Bent u zelf erg bang, laat dan zo mogelijk iemand meegaan die rustig blijft.
Moet een gaatje bij een bang kind altijd geboord worden?
Nee. Bij gaatjes in melktanden zijn er ook behandelingen zonder vullen, zoals fluoridelak of het gaatje goed schoonhouden. Volgens de richtlijn zijn die vooral geschikt voor jonge en angstige kinderen.
Wanneer is extra hulp nodig voor een bang kind?
Als uw kind na een paar rustige bezoeken heel bang blijft, of als een nodige behandeling niet lukt. De tandarts kan dan verwijzen naar een mondzorgverlener die veel met kinderen werkt of naar een centrum voor bijzondere tandheelkunde.
Bronnen
- KIMO: Klinische Praktijkrichtlijn Mondzorg voor Jeugdigen, preventie en behandeling van cariës (2020) (externe website)
- Ivoren Kruis: folder Het melkgebit (externe website)
- Ivoren Kruis: Advies Cariëspreventie (november 2024, bijgewerkt september 2025) (externe website)
- Allesoverhetgebit.nl (KNMT): Bijzondere tandheelkunde (externe website)