Kunstgebit

Een kunstgebit vervangt al uw tanden en kiezen, of een deel ervan. Voor een volledig uitneembaar kunstgebit betaalt de basisverzekering 75% van de kosten. U betaalt zelf 25% eigen bijdrage plus uw eigen risico. Vraag vooraf om een prijsopgave, zodat u weet wat dat voor u betekent.

Welke soorten kunstgebit zijn er?

Er zijn volledige en gedeeltelijke kunstgebitten, en kunstgebitten die op implantaten vastklikken. Welke soort past, hangt af van hoeveel eigen tanden u nog heeft en van de vorm van uw kaken.

Volledig kunstgebit. Dit vervangt alle tanden en kiezen in de bovenkaak, de onderkaak of allebei. Het rust op het tandvlees en de kaak. Een volledig kunstgebit boven zit meestal goed vast door zuigkracht tegen het gehemelte. Onder is er vaak minder houvast.

Gedeeltelijk kunstgebit. Dit vervangt een of meer tanden als u nog eigen tanden heeft. Een plaatprothese is van roze kunststof en rust vooral op het tandvlees. Een frameprothese heeft een metalen basis en steunt met ankers op uw eigen tanden. Daardoor zit een frameprothese vaak steviger.

Klikgebit. Dit is een uitneembaar kunstgebit dat vastklikt op twee of meer implantaten in de kaak. Een implantaat is een soort kunstwortel. Op de implantaten zitten drukknopjes of een staafje. Een klikgebit zit veel vaster dan een gewoon kunstgebit, vooral in de onderkaak. Meer leest u in Wat is een klikgebit?

Een volledig kunstgebit kan worden gemaakt door een tandarts of door een tandprotheticus. Dat is een tandtechnicus die is opgeleid om patiënten met een kunstgebit te behandelen. Bespreek met de tandarts of een kunstgebit bij u mogelijk is, welke soort past en wie het maakt.

Hoe verloopt het maken van een kunstgebit?

Voor een nieuw kunstgebit zijn meestal vier of vijf afspraken nodig, verspreid over een paar weken. Na het plaatsen volgt een nacontrole. De stappen zijn ongeveer:

1. onderzoek van uw mond, soms met röntgenfoto’s;
2. afdrukken van uw kaken, eerst globaal en daarna nauwkeurig;
3. het bepalen van de beet, de hoogte en de kleur en vorm van de tanden;
4. het passen van een proefopstelling in was;
5. het plaatsen van het kunstgebit;
6. een nacontrole na enkele dagen om drukplekken weg te halen.

Moeten er eerst nog tanden of kiezen worden getrokken, dan kan het kunstgebit soms direct na het trekken worden geplaatst. Na enkele weken zijn de wonden genezen en is de kaak iets geslonken. Het kunstgebit zit dan losser. Er komt dan een nieuwe laag aan de binnenkant, zodat het weer goed past. Dat heet rebasen.

Hoe went u aan een kunstgebit?

Aan een nieuw kunstgebit moet u wennen. Het voelt in het begin vreemd en zit soms te strak. Kleine drukplekken zijn normaal en kunnen bij de nacontrole worden bijgewerkt. Vijl of schuur nooit zelf aan uw kunstgebit.

Eten. Begin met zacht eten, zoals puree, gehakt en zacht fruit. Na een paar dagen kunt u vis en aardappelen proberen, later ook vlees of een appel. Snijd uw eten in kleine stukjes en kauw rustig aan beide kanten tegelijk. Afbijten met de voortanden gaat met een kunstgebit minder goed.

Praten. In het begin praat u alsof u een volle mond heeft, en sommige klanken klinken anders. Dat gaat meestal na enkele dagen beter. Hardop lezen helpt.

Draag het nieuwe kunstgebit zo veel mogelijk en ga niet terug naar uw oude. Heeft u het door pijn uitgedaan, doe het dan een halve dag voor de controle weer in. Zo zijn de pijnlijke plekken te zien.

Hoe maakt u een kunstgebit schoon?

Maak uw kunstgebit na elke maaltijd schoon met een protheseborstel, water en zeep. Gebruik geen tandpasta, want die schuurt. Houd het kunstgebit boven een wasbak met water of een handdoek, zodat het niet breekt als het valt.

Een paar keer per week een nacht in een mild reinigingsmiddel helpt tegen verkleuring en tandsteen. Gebruik nooit heet water, bleekwater of schuurmiddel. Borstel ook elke dag uw gehemelte en kaken met een zachte tandenborstel.

Doe het kunstgebit ’s nachts uit, zodat uw kaken rust krijgen. Bewaar het droog in een afgesloten bakje of in een glas water. Ververs het water elke dag. Meer tips leest u in Hoe maakt u een kunstgebit goed schoon?

Wat als uw kunstgebit kapot is of los gaat zitten?

Uw kaken slinken langzaam, ook als u het niet merkt. Het kunstgebit blijft even groot en gaat daardoor op den duur losser zitten of op sommige plekken drukken. Rebasen helpt dan vaak. Soms is een nieuw kunstgebit beter.

Is uw kunstgebit gebroken, lijm het dan niet zelf. Neem contact op met de tandarts of tandprotheticus voor een reparatie. Kleefpasta’s en kleefpoeders zijn noodoplossingen. Ze lossen de oorzaak niet op.

Ga ook met een kunstgebit regelmatig op controle, ook zonder klachten. Dan worden slinken, drukplekken en afwijkingen in uw mond op tijd gezien.

Wat kost een kunstgebit in 2026, en wat wordt vergoed?

De kosten van een kunstgebit bestaan uit het honorarium volgens de tarieven van de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa), plus de materiaal- en techniekkosten van het laboratorium. Die techniekkosten zijn bij een kunstgebit een groot deel van de rekening.

Voor de vergoeding uit de basisverzekering gelden in 2026 deze eigen bijdragen, volgens de Rijksoverheid:

• Volledig uitneembaar kunstgebit: u betaalt 25% van de kosten, de basisverzekering 75%.
• Volledig kunstgebit op implantaten (klikgebit): u betaalt 10% voor de onderkaak en 8% voor de bovenkaak. Er gelden voorwaarden. Vraag uw verzekeraar vooraf of u in aanmerking komt.
• Reparatie of rebasen van een volledig uitneembaar kunstgebit: u betaalt 10% van de kosten.

Daarnaast geldt voor volwassenen het verplichte eigen risico, voor zover u dat nog niet heeft gebruikt. Een gedeeltelijk kunstgebit valt voor volwassenen niet onder de basisverzekering. Een aanvullende tandartsverzekering vergoedt soms een deel. Onder 18 jaar vergoedt de basisverzekering ook een plaat- of frameprothese.

Vraag vooraf altijd om een prijsopgave. Daarin staan het honorarium en de techniekkosten, zodat u weet wat u zelf betaalt. De bedragen voor 2026 ziet u op Tarieven en betalen. Meer uitleg leest u in Wat kost een kunstgebit en wat wordt vergoed?

Wanneer belt u ons met spoed?

Een kunstgebit dat niet goed zit, is meestal geen spoed. Bel ons wel dezelfde dag bij:

• een nabloeding of toenemende pijn na het trekken van tanden;
• koorts of een dikke wang;
• een gebroken kunstgebit met een scherpe rand die uw mond beschadigt;
• een drukplek die zo pijnlijk is dat u niet kunt eten.

Een wondje in uw mond dat na twee weken niet is genezen, moet altijd worden bekeken. Buiten werktijd belt u de dienstdoende tandarts. Hoe dat werkt, staat op de pagina spoed tandarts.