Kronen en bruggen

Een kroon is een kapje over een beschadigde tand of kies. Een brug vervangt een of meer ontbrekende tanden en zit vast aan de tanden ernaast. Beide worden gemaakt in een tandtechnisch laboratorium en gaan bij goede verzorging vaak tien jaar of langer mee.

Wanneer is een kroon nodig?

Een kroon is nodig als een tand of kies te zwak is geworden voor een gewone vulling. Het kapje past precies over de tand en geeft hem zijn vorm en kauwkracht terug. Wij adviseren een kroon bijvoorbeeld als:

• er door gaatjes of een breuk een groot deel van de tand weg is;
• een kies na een wortelkanaalbehandeling verzwakt is en kan breken;
• een kies steeds opnieuw afbreekt of scheurtjes heeft;
• een voortand sterk verkleurd of slecht gevormd is.

Biedt de tand te weinig houvast voor een kroon, dan maken wij eerst een opbouw. Soms zit die met een stiftje in het wortelkanaal vast. Daarna komt de kroon over de opbouw. Bij een verkleurde voortand kan een facing soms ook, met minder slijpen.

Wanneer is een brug een goede keuze?

Een brug is een vaste oplossing voor een of meer ontbrekende tanden. Als er een tand ontbreekt, kunnen de tanden ernaast in de open ruimte kantelen. De tand in de andere kaak kan gaan uitgroeien. Een brug voorkomt dat, en helpt bij kauwen en bij het uiterlijk.

Een brug bestaat uit kronen op de tanden naast de open ruimte, de pijlers, en een tussendeel dat de ontbrekende tand vervangt. Er zijn verschillende soorten:

• Gewone brug: pijlers aan beide kanten van de open ruimte.
• Vrij-eindigende brug: pijlers aan één kant.
• Etsbrug: de brug wordt met metalen plaatjes aan de binnenkant van de buurtanden geplakt. Daarvoor hoeft er nauwelijks iets van de buurtanden af.

Een implantaat met een kroon erop is een andere mogelijkheid. Dan blijven de buurtanden onaangetast. Een implantaat wordt geplaatst door een tandarts die daarin bekwaam is of door een kaakchirurg. Welke keuze bij u past, bespreken wij samen. Lees ook Ontbrekende tand: brug of implantaat?

Hoe verloopt de behandeling?

Voor een kroon of brug zijn meestal twee afspraken nodig, soms drie.

Eerste afspraak. U krijgt meestal een plaatselijke verdoving en kunt altijd een stopteken geven. Wij slijpen de tand rondom iets kleiner, zodat er ruimte is voor de kroon. Daarna maken wij een afdruk en kiezen wij samen de kleur. U gaat naar huis met een tijdelijke kroon.

Tussen de afspraken. Het tandtechnisch laboratorium maakt de kroon of brug in ongeveer één tot twee weken. Eet met de tijdelijke kroon niets hards of kleverigs. Raakt de tijdelijke kroon los of breekt hij, bel ons dan.

Tweede afspraak. Wij halen de tijdelijke kroon eraf en passen de nieuwe. Wij controleren de pasvorm, de kleur en hoe u dichtbijt. Daarna zetten wij de kroon of brug vast met cement.

In de eerste dagen kan de tand wat gevoelig zijn. Dat is meestal tijdelijk. Houdt het aan of wordt het erger, bel ons dan.

Van welk materiaal is een kroon of brug?

Een kroon of brug wordt gemaakt van porselein, van metaal met een laag porselein, of van metaal. Welk materiaal past, hangt af van de plek in uw mond en van uw wensen.

Porselein is tandkleurig en ziet er natuurlijk uit. Het is in veel situaties te gebruiken. Bij metaal met porselein zit er een metalen kern onder het tandkleurige porselein. Een kroon van alleen metaal is heel sterk en slijtvast. Vanwege de goud- of zilverkleur komt die alleen achter in de mond.

Het materiaal bepaalt voor een groot deel de techniekkosten van het laboratorium. Wij bespreken de keuze vooraf met u.

Hoe lang gaat een kroon mee?

Een kroon of brug gaat bij goede verzorging vaak tien jaar of langer mee. Volgens het Ivoren Kruis zijn de materialen zo sterk dat een levensduur van minstens tien jaar normaal is. Zeker is dat niet, want een ongelukje of een nieuw gaatje kan de kroon eerder beschadigen.

De rand van een kroon of brug, vlak bij het tandvlees, is een kwetsbare plek. Daar blijft makkelijk tandplak achter. Dat geeft gaatjes langs de rand en ontstoken tandvlees. Poets die rand zorgvuldig met een zachte tandenborstel. Maak elke dag tussen de tanden schoon met ragers of floss, en onder het tussendeel van een brug met speciale floss. Meer leest u in Hoe lang gaat een kroon mee?

Wat kost een kroon of brug in 2026?

De kosten van een kroon of brug bestaan uit twee delen. Het eerste deel is het honorarium van de tandarts, met een maximumtarief van de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa). Het tweede deel zijn de materiaal- en techniekkosten van het laboratorium. Die stelt de NZa niet vast. Ze hangen af van het materiaal en van het werk in het laboratorium.

Drie rekenvoorbeelden:

• Kroon op een kies: honorarium € 330,07 (code R24) plus verdoving € 18,75 (code A10), plus de materiaal- en techniekkosten.
• Kroon na een wortelkanaalbehandeling, met opbouw: € 330,07 (code R24) plus € 18,75 (code A10), plus een opbouw en de techniekkosten.
• Brug van drie delen: twee kronen op de pijlers, elk € 330,07 (code R24), plus een tarief voor het tussendeel en de techniekkosten van de hele brug.

Voor kinderen en jongeren onder 18 jaar vergoedt de basisverzekering kronen en bruggen alleen in bijzondere gevallen. Bijvoorbeeld bij voortanden die nooit zijn aangelegd of door een ongeluk helemaal verloren zijn. Vanaf 18 jaar betaalt u zelf. Een aanvullende tandartsverzekering vergoedt soms een deel. Controleer uw polis. Meer leest u in Wat kost een kroon op een tand of kies? en Wat zijn materiaal- en techniekkosten?

Krijgt u vooraf een prijsopgave?

Ja. Voor een kroon of brug krijgt u vooraf een prijsopgave. Daarin staan het honorarium per code en een schatting van de materiaal- en techniekkosten. Zo kunt u bij uw verzekeraar nagaan wat u terugkrijgt.

Wat er in een prijsopgave hoort te staan, leest u in Wanneer krijgt u een prijsopgave van de tandarts? Hoe de rekening werkt, staat op Tarieven en betalen.

Wanneer belt u ons met spoed?

Een losse kroon die geen pijn doet, is meestal geen spoed. Bewaar de kroon, lijm hem niet zelf vast en maak binnen een paar dagen een afspraak. Bel ons wel dezelfde dag bij:

• een gebroken kroon of brug met een scherpe rand of pijn;
• een kloppende pijn of zwelling bij een tand met een kroon;
• een dikke wang, zeker met koorts;
• een losgeraakte tijdelijke kroon, zodat de geslepen tand bloot ligt.

Buiten werktijd belt u de dienstdoende tandarts. Hoe dat werkt, staat op de pagina spoed tandarts. Lees ook Kroon losgekomen: wat nu?