Witte vulling: hoe werkt composiet en waarom geen amalgaam meer?

Een witte vulling is een vulling van composiet: een tandkleurige kunststof die de tandarts aan uw tand plakt en met blauw licht hard maakt. Sinds 1 januari 2025 mag amalgaam in de EU niet meer worden gebruikt, behalve als dat om specifieke medische redenen strikt noodzakelijk is. Een witte vulling is daardoor de standaard.

Wat is composiet precies?

Composiet is een kunststof met fijne deeltjes vulstof, zoals glas. Die deeltjes maken het materiaal sterk en slijtvast. Composiet is er in veel tandkleuren. De tandarts kiest een kleur die past bij uw eigen tand, zodat de vulling nauwelijks opvalt.

Het grote voordeel is dat composiet aan de tand vastplakt. Daardoor hoeft de tandarts vaak minder gezonde tand weg te boren dan vroeger bij amalgaam. Amalgaam plakt niet. Het moest vastklemmen in de vorm van het gaatje.

Naast composiet bestaan er andere tandkleurige materialen, zoals glasionomeercement en compomeer. Volgens de KNMT-site Alles over het gebit wordt composiet het meest gebruikt.

Hoe wordt een witte vulling gemaakt?

Een witte vulling wordt in één afspraak gemaakt, in een paar vaste stappen:

1. Meestal krijgt u een plaatselijke verdoving.
2. De tandarts haalt het aangetaste deel van de tand weg en maakt het gaatje schoon.
3. De tand wordt drooggehouden, soms met een rubberen lapje.
4. De tandarts behandelt het oppervlak met een zuur. Zo wordt het iets ruwer en hecht de vulling beter.
5. Er komt een dunne hechtlaag op de tand.
6. Het composiet gaat er in laagjes in. Elke laag wordt met blauw licht hard gemaakt.
7. De tandarts werkt de vulling bij, polijst haar en controleert uw beet.

Een witte vulling is direct hard. U kunt eten zodra de verdoving is uitgewerkt. Meer over de behandeling leest u op de pagina vullingen.

Waarom wordt er geen amalgaam meer gebruikt?

Amalgaam bevat kwik. Om minder kwik in het milieu te krijgen, heeft de EU het gebruik ervan bijna helemaal verboden. Dat staat in Verordening (EU) 2024/1849, ook wel de kwikverordening genoemd.

Sinds 1 januari 2025 mag tandheelkundig amalgaam in de EU niet meer worden gebruikt. Er is één uitzondering: als de tandarts het vanwege specifieke medische behoeften van de patiënt strikt noodzakelijk vindt. Die afweging maakt de behandelend tandarts.

In Nederland was amalgaam al zeldzaam. Volgens de KNMT bestond in 2024 minder dan 1 procent van de nieuwe vullingen uit amalgaam. Voor sommige groepen gold al eerder een verbod. Sinds 1 juli 2018 mocht amalgaam niet meer bij kinderen onder de 15, bij zwangere vrouwen, bij vrouwen die borstvoeding geven en in melktanden. Alleen bij medische noodzaak mocht het nog.

Amalgaam is een mengsel van kwik, zilver, tin, koper en andere metalen. Volgens Alles over het gebit is nooit wetenschappelijk bewezen dat amalgaamvullingen slecht zijn voor de gezondheid.

Moet u oude amalgaamvullingen laten vervangen?

Nee, niet vanwege het verbod. Het verbod gaat over het maken van nieuwe vullingen. Het verplicht niemand om bestaande amalgaamvullingen te laten verwijderen.

Een amalgaamvulling die heel is en goed sluit, kan gewoon blijven zitten. De tandarts vervangt een vulling als die breekt, lekt of als er een nieuw gaatje naast zit. Dan krijgt u een witte vulling in de plaats. Twijfelt u over een oude vulling, bespreek het dan bij de controle.

Is een witte vulling net zo sterk als amalgaam?

Een goed gemaakte witte vulling gaat vele jaren mee. In Nederlands onderzoek in tandartspraktijken was de gemiddelde levensduur van vullingen ongeveer twaalf jaar. Het materiaal maakt daarbij minder uit dan de grootte van de vulling, de plek in de mond en uw risico op gaatjes.

Wat de levensduur verder bepaalt, leest u in Hoe lang gaat een vulling mee?

Is een witte vulling gevoelig voor warm en koud?

Een tand met een nieuwe witte vulling kan de eerste tijd gevoelig zijn voor warm en koud. Volgens Alles over het gebit gaat dat na een paar weken over. Na een diepe vulling duurt het soms wat langer.

Voelt de vulling te hoog aan bij dichtbijten, bel dan uw tandarts. Bijslijpen gaat snel. Wordt de gevoeligheid erger, klopt de tand of doet hij ’s nachts pijn, bel dan ook. Soms is de zenuw geïrriteerd geraakt. Lees meer in Pijn na een vulling: is dat normaal? Bij hevige pijn buiten werktijd leest u op de pagina spoed tandarts wat u kunt doen.

Wat kost een witte vulling?

Een witte vulling kost het NZa-tarief voor een composietvulling. De prijs hangt af van het aantal vlakken van de tand dat de vulling raakt. Het materiaal zit in het tarief. Er komen geen techniekkosten bij.

Vaak komt er verdoving bij, € 18,75 (code A10). Onder 18 jaar vergoedt de basisverzekering vullingen, zonder eigen risico. Vanaf 18 jaar betaalt u zelf, of krijgt u een deel terug uit een aanvullende tandartsverzekering. Controleer uw polis. Rekenvoorbeelden staan in Wat kost een vulling bij de tandarts?